فيروز ميرزا فرمانفرما
48
سفرنامه كرمان و بلوچستان ( فارسى )
ساكنين اين صفحه مىگويند كه اين ريگها به مرور شدت به هم رسانيده و راست است ، چنانچه چهل و سه سال قبل كه باز حكومت كرمان با بنده بود اين ريگ بسيار قليل بود . وضع ماهان و بناهاى عمارات شاه نعمت اللّه « 1 » نور اللّه مضجعه خيلى به قاعده و پسنديده است ، بقعهى « 2 » متبركه در وسط قريه واقع است . فضلعلى خان « 3 » مرحوم سردرى جلوى صحن بنا كرده ، به سليقهى حالا نيست بلكه به سبك قديم است . وكيل الملك كوچك « 4 » در جنب او عمارت و كارخانه و شربتخانه و طويلهى بهاربند ظريف بسيار به قاعدهى خوبى ساخته و جلوى او را نردهى مشبك خوبى مثل نردهى عمارت نظام تهران كشيده ، و از ميان حيات آبنمائى درست كرده كه متصلا پنج سنگ تمام آب مىآيد و از زير تالار كه محل نشيمن است مىگذرد ، به كارخانه و شربتخانه مىرود و از آنجا مىگذرد ، و اين آب از قنات فرمىتن « 5 » و رودخانه مىآيد با يكديگر ممزوج مىشود در تابستان هم همينطور مىآيد اندكى كم مىشود ، بسيار باصفا است . قنات فرمىتن خالصه و اربابى است . اصل صحن « 6 » عمارات بناهاى عالى فرنگىساز و دروب هلالى زياد كار نهادهاند ، ميان صحن حوض خيلى قشنگ خوشوضعى
--> ( 1 ) . شاه نعمت اللّه ولى از متصوفان دورهء تيمورى بود كه به شانزده پشت به امام محمد باقر ( ع ) مىرسيده . ( 2 ) . بقعهى حرم را احمد شاه دكنى از مريدان شاه نعمت اللّه ساخته است . ( 3 ) . فضلعلى خان قرهباغى دو بار حاكم كرمان مىشود در 1256 - 1253 و مجددا در 1257 ه ق . ( 4 ) . مرتضى قلى خان وكيل الملك كوچك يا ثانى پسر وكيل الملك بزرگ بود كه در 1285 ه ق . حاكم كرمان شد . ( 5 ) . فرمىتن از موقوفات شاه نعمت اللّه ولى مىباشد كه محمد شاه قاجار آن را وقف كرده است . ( 6 ) . بانى اين صحن محمد اسمعيل خان وكيل الملك بوده و در حقيقت پىريزى آن را خود و سپس مرتضى قلى خان وكيل الملك ثانى دو مناره و سردر آن را برآورده است وقف كرده .